Globalliğe direnen kaotik güzel: Katmandu

Dünyadaki her yerin “Globalleşme” adı altında hızla aynılaştığı bir dönemdeyiz malumunuz. Ancak daha hava alanına vardığınız anda farklılığını hissettiren, kendi geleneklerini binlerce yıl sürdürmeyi başarmış bir ülke var: Nepal. Fes gibi ancak biraz daha ince, uzun yapıya sahip geleneksel Nepal takkelerini giyen memurlar uzun vakit harcandığı belli olan yoğun tahta işlemeli karşılama bankoları arkasında karşılıyor sizleri. Havaalanından çıkınca Katmandu keşmekeşi hemen sizi turist olarak algılıyor. Turistlere özel (b)indirimli fiyatlarla sizlerle saatlerce pazarlık yapacak taksilere rastlamak mümkün. Herhangi bir araca bindiğinizde yol arkadaşımın deyimi ile trafik genelde soldan, sık sık sağdan ve belirsiz aralıklarla ortadan veya kenardaki bir noktadan akabiliyor. Sayısız motosiklet, çıplak ayaklı yayalar, inekler vb. diğer hayvanlar ile birlikte ilerlemeye çalışıyorsunuz.

DSCF0289
İnekler meydanda serbestçe dolaşabiliyor.
DSCF0217
Tahta oyma kapı örneği.
DSCF0220
Trafik genelde soldan, sık sık sağdan ve belirsiz aralıklarla ortadan veya kenardaki bir noktadan akıyor. Yani nerden aktığı belli değil. Özellikle motosiklet kiralamayı düşünenler bu şehir trafiğinde çok dikkatli olmalı.

Katmandu’da geçireceğimiz ilk gün haydi tapınak turizmi yapalım diyerek Unesco tarafından dünyanın 7 harikası arasında gösterilen Durbar square’e gitme hedefi ile tütsü, ter ve ekşi karışımı kokan dar sokakların arasında ilerlemeye başladık. Muson yağmurlarının bitişini kutlayan ve Ekim ayının ortasondan itibaren festival üstüne festival düzenleyen Nepallilerin ara sokakta gerçekleştirdiği minik bir kutlamaya denk geldik. Shiva’nın kızgın hali Bhairap kostümü giyen bir Nepalli masumiyet simgesi bir çocuğu davul ve farklı tarz bir zurna ile dans eşliğinde kovalıyordu. Masumiyet yakalanmadı ama ben kötü tanrı Bhairap tarafından yakalandım! Denk geldiğimiz ikinci kutlama ise Kumari’nin yağmur mevsiminin bitişini kutlamak üzere dışarı çıkmasını da içeren kutlamalarla dolu  “Dashain” festivali törenlerinden biriydi. Yağmur mevisimi bitince zaten sürekli kutlamalar yapan Kathmandulular yaşayan tanrıça olarak nitelendirdikleri kumari’yi görmek için Durbar Square akın  etti. Onun bir bakışını yakalayabilirlerse kutsanacaklar, onu görmeyi başarabilirlerse o yıl verimli ve iyi geçecekti.

DSCF0320
Kumari için heyecanlı bekleyiş
DSCF0325
Mutlu son – Kumari (yaşayan tanrıça) nihayet görünür.

Durbar Square’de başka ne mi var? Tapınak, tapınak, tapınak ve tapınak. Çok tanrılı inancın bir sonucu olsa gerek her tanrı (tanrısal varlık demek daha doğru olabilir) için ayrı tapınak yapan Nepalliler Durbar Square’i (Saray Meydanı anlamına geliyor) tamamen tapınaklarla doldurmuşlar. Bize tapınakların alt kısmı değil de üst kısmı daha ilginç geldi. Tamamen tahta işçiliği ile yapılmış katlardan, minik minik tahta boşlukların arasından ve yine minik tasarlanmış pencerelerden dışarıyı izleyebiliyorsunuz. Tapınakların altlarına iliştirilmiş kırmızı eteklerin rüzgarda sallanmasını görmek te çok hoş. Bu salınımlara Katmandu vadisinin çok yakınlarında başlayan yüksek dağların ihtişamlı görüntüleri de eklenince manzara gizemli, ürkütücü ve mistik bir hal alabiliyor.Eski durbar’ın (saray’ın) en üst katına çıkıp Katmandu’nın tamamını 360 derece görmek mümkün.

DSCF0280
Hindu’lar ibadet için tanrılara pirinç veya başka yiyecekler ve çiçekler sunarlar. Yani tanrı heykellerinin yanına bırakırlar.

DSCF0298 Şehrin kuzey tarafında yer alan tapınağa “Budha” tapınağına gittiğinizde ise farklı bir ortam ile karşılaşıyorsunuz. İşte burada Tibetliler kim, Dalai Lama kim? gibi pek çok soruya cevap bulabiliyor Hindular ile farklarını gözlemleyebiliyorsunuz. 1940’lı yılların sonunda Çin işgali ile beraber bulundukları bölgeleri terk edip Katmandu’ya sığınan Tibetliler buraya ulaşmalarını kutlamak ve Budha’ya olan bağlılıklarını göstermek için Budha tapınağını inşa ederler. Onlar için elzem olan dört element : Su, toprak, ateş hava sırasıyla bu tapınağın katmanlarını oluşturuyor.Yüzlerce Tibetli rahip hala Katmandu’ya günler aylar süren yürüyüşlerle gelerek bu tapınağın etrafında dönerek, tespih çekerek ve namaza çok benzeyen bir usulde ibadetlerini gerçekleştiriyorlar.

DSCF1081
Last Airbender Avatar çizgi filmini izleyenler de bilir. Budizm temelinde sırasıyla su, toprak,hava ve ateş vardır. Buda tapınağı bu 4 elementi temsil eder.
DSCF1095
Ellerinde büyük tespihlerle Buda tapınağında ibadet eden Tibet’li kadınlar.

Katmandu sokaklarında yürürken turist olduğunuz çok belli olduğundan sizlere bir şeyler satmaya çalışan kişiler sırayla size yanaşıyor. Biz rehber ve eşyalarımızı taşımak için “porter” (hamal) tutmamaya kararlıydık ama Katmandu sokaklarında o kadar çok sıkıştırılıyorsunuz ki bir rehberi sadece bu kişileri başımızdan savmak için kullanmak mantıklı gelmişti. Thamel en çok turist çeken alışveriş bölgesi diyebiliriz. Burada her marka dağcılık kıyafeti, malzemesi bulmak mümkün. Envai çeşit Nepal yöresel kıyafetleri, tütsüler , hediyelik eşyalar… Ne alınmak istenirse istensin pazarlıksız hiçbir şey alınmamalı. Sadece 2 dükkanda etiketli satış uygulamasına denk geldik. Onlar da kendilerine “Fair Trade” (Adil Ticaret) ismini uygun görmüşler. Ne içmeli: Bu şehirde ve ülkede ne içmeli sorusu ne yemeli sorusundan daha önemli. Su kaynakları kirlenmekte olduğundan özellikle o bölgede yaşamayanlar sularını dezenfekte ederek içmek durumunda. Biz seyahatimizin her aşamasında litrelik sularımızı klorlayarak içtik. Satılan sular ozonlanmış ve işlenmiş sular. Doğal ve temiz kaynak suyu bulmak pek mümkün değil. Ne Yemeli: “Ice and Fire “ adını taşıyan dondurma ve pizza bulabileceğiniz güzel bir restoran. Genelde burası bir turist çekim merkezi o yüzden yer bulmak zor olabiliyor. Kahvesi pahalı ama nefis.  İstediğiniz gibi kahve bulmak kolay olmayabiliyor. Daha çok sütlü çay tercih ediyorlar. Bir çok Hint restoranı var buralarda körili sebze, tavuk ve hint ekmeği yenebilir. Esas ana öğünümüz Nepal yemeği olan ve sade pirinç pilavının üzerine mercimek çorbasının dökülmesinden oluşan ve neredeyse her restoranda farklı biçimlerde servis edilen “Dal Bahat” oldu. Çok doyurucu, değişik ve güzel bir lezzet. Üst üste dal bahat yediğimiz çok zaman oldu. Bu yazıyı 2011 Kasım ayında yazdığım şekli ile aynen paylaşıyorum. Şimdi düşününce Kathmandu ve Nepal ile ilgili çok fazla detay var. Pashupinath tapınağı,  Maymunlu tapınak, Tibetliler, Himalaya tuzu, Dalai Lama, Trekker Turistler, Backpacker , Pokhara vs. liste uzadıkça uzuyor. Vaktim oldukça paylaşmaya çalışacağım.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s